ภูมิแพ้: ศัตรูตัวฉกาจของคนเมือง

ระบบภูมิคุ้มกันของเราเกี่ยวข้องกับอาการแพ้หรือไม่? คำตอบคือ เกี่ยวข้องอย่างยิ่ง เมื่อร่างกายสัมผัสกับสิ่งแปลกปลอมจากภายนอก ระบบภูมิคุ้มกันจะทำงานเหมือนหน่วยรบพิเศษที่คอยปกป้องร่างกายจากผู้บุกรุก หากทีมนี้ชนะ ร่างกายก็แข็งแรงเป็นปกติ แต่หากพ่ายแพ้ ก็นำไปสู่การเจ็บป่วยและการติดเชื้อได้

ภูมิแพ้เกิดขึ้นได้อย่างไร

ในทางทฤษฎี ภูมิแพ้คือปฏิกิริยาของ “ระบบภูมิคุ้มกัน” ที่แสดงออกในรูปของความไวเกินปกติ (Hypersensitivity) ต่อสิ่งที่ปกติแล้วไม่เป็นอันตราย เมื่อร่างกายตอบสนอง มันจะหลั่งสารเคมีหลายชนิดออกมา หนึ่งในนั้นคือ ฮีสตามีน (Histamine) ซึ่งเป็นตัวการทำให้เกิดอาการคัดจมูก น้ำมูกไหล และลมพิษที่เราคุ้นเคยกันดี

ทำไมคนเมืองถึงเป็นภูมิแพ้มากเป็นพิเศษ

โรคภูมิแพ้พบได้ในทุกเพศทุกวัย แต่ถ้าสังเกตดี ๆ จะเห็นว่า คนที่อาศัยในเขตเมืองมักมีภูมิแพ้ตามติดราวกับเงา เหตุผลก็เพราะสารก่อภูมิแพ้อยู่รอบตัวพวกเขาแทบทุกทิศทาง

ปัจจัยหนึ่งที่ทำให้เกิดภูมิแพ้มาจาก พันธุกรรม แต่อีกส่วนสำคัญมาจาก สิ่งแวดล้อม ทั้งไร⁠ฝุ่น แมลงสาบ เกสรดอกไม้ ฝุ่นละออง มด ยุง ขนสัตว์ มลพิษ และแม้แต่อาหารบางชนิด สิ่งเหล่านี้คือตัวกระตุ้นที่ทำให้อาการภูมิแพ้กำเริบได้ตลอดเวลา

จัดการที่ต้นเหตุ

เมื่อเข้าใจว่าภูมิแพ้คือปฏิกิริยาต่อสารก่อภูมิแพ้รอบตัว การลดปริมาณสารเหล่านั้น โดยเฉพาะไร⁠ฝุ่นในบ้านและห้องนอน จึงเป็นวิธีที่ช่วยบรรเทาอาการได้จริง เพราะยิ่งร่างกายสัมผัสสิ่งกระตุ้นน้อยลงเท่าไร ระบบภูมิคุ้มกันก็ยิ่งไม่ต้องทำงานหนักจนเกิดปฏิกิริยาแพ้บ่อย ๆ การดูแลสิ่งแวดล้อมควบคู่ไปกับการรักษาตามคำแนะนำของแพทย์ จึงเป็นทางออกที่ยั่งยืนที่สุดสำหรับคนเมือง